Independentziarako Kataluniako estrategiaren porrotak ondorio anitz eta latzak izan ditu Printzerriko nazio-horizontean. Procésa amaitu ez izanak edo, hobeto esanda, gatazkan dauden bi eragile politikoen arteko indarrak kalibratu ez izanak, borroka eta erresistentzia garai berrietara garamatza. Nazio identitatea izan behar zuena proiektu bihurtuta, PPren eta Vox-en gorakadarekin gure identitate katalana erresistentzia espazio bilaka dezake.

Kirola eta politika ezin dira askatu. Izan ere, guztiz beharrezkoa da eragileak eta kirol industria sistema politiko eta ekonomikoak eta bere dimentsio geografikoak osatzen duten triangeluaren barruan kokatzea

Kirol mailan, Kataluniako kirol selekzioen errekonozimendu falta ere ProSeleccions Plataformaren esku utzi zuen estrategia baten porrotaren emaitza da. Post-Prozesaren emaitzarekin, eta tamalez Plataformak ere jasan zuen errepresio judizialarekin, ate gehiegi ixten dira. Herrialdea atzeratuta geratu da nazioarte mailan lehiatzeko aitorpen oso baten aldarrikapenean, eta orain indarrean dagoen euskal estrategiari jarraitzera behartuta dago, “EAJren zuzenketek” 2022ko kirol lege berriari ireki dion arrakala aprobetxatuz, lurralderen batean sustrai historiko eta bereziak dituzten kirol federazioen nazioarteko onarpena lortzeko. Beti, noski, estatuaren onespenaren menpe. Katalunian, 14 federaziok onura lezakete.

Baina ikuspegi historikoa ez da hain txarra. Katalunia aitzindaria izan zen bere kirolarien nazioarteko aintzatespena eskatzeko orduan. Laurogeita hamarreko hamarkadan hasitako deialdi hura 1998an kristalizatu zen ProSeleccions Plataformarekin, Generalitateko gobernu ezberdinen laguntza jasoko zuena. Haien lanak 21 kirolen nazioarteko aitorpena ahalbidetu du, eta bakarrak nazioarteko ordezkaritza partekatuko du Espainiako federazioarekin (Bildes eta Bowling). Baina lan txiki hori 2004an amaitu zen “Cas Fresno”rekin. Irristaketa Federazio Katalanak Nazioarteko Federazioko kide oso gisa ez berresteak erakutsi zuen Estatuak zion beldurra mundu mailan autonomoa eta lehiakorra zen Kataluniako kirol sistemari.

Zer izango litzateke Espainiako roller hockey taldea jokalari katalanak gabe? “Cas Fresno”ren ostean, nazioarteko federazio gehienek estatutuak aldatu zituzten, federaziorik ez onartzeko, estatu osoari lotuta ez bazeuden. Kataluniak ere ulertu zuen, independentea izan gabe, bere kirolari guztiek ezin izango zutela inoiz nazioarteko aitortza osoa izan.

Kirolak komunikatzeko plataformak sortzen ditu, bozgorailua da. Erabaki politikoak legitimatzen dira edo beste norabide batean joateko presioa dago

Kirola eta politika ezin dira askatu. Izan ere, guztiz beharrezkoa da eragileak eta kirol industria sistema politiko eta ekonomikoak eta bere dimentsio geografikoak osatzen duten triangeluaren barruan kokatzea. Kirola geopolitika ekonomikoaren esparruan ulertzea funtsezkoa da bere eragina egungo mundu mailan kokatzeko. Ikuspegiz begiratuta, kirol sistemaren gobernantza estatuen errealitateak baldintzatzen du. Nazioarteko Harremanen ikuspegitik oso perspektiba errealista baten bidez pentsa genezake: parte hartzen duten eragileen arteko zero batura jokoak.

Horrek ez du esan nahi, jakinik azken finean estatuen errealitatea dela, eta haien inguruko herrialdeekiko interesak direla, nazioarteko erakundeetan ahotsa eta botoa izan dezaketen eragile berriak baimentzen amaitzen duena, kirola ez denik ingurune bat eragile politikoek eta gizarte zibilek kontakizunak eta kontrako narrazioak eraikitzen dituztena. Kirolak komunikatzeko plataformak sortzen ditu, bozgorailua da. Erabaki politikoak legitimatzen dira edo beste norabide batean joateko presioa dago. Ingurune horretan jarduten du kirol diplomaziak, ekainaren amaiera honetan Donostiako Udalak eta UPV/EHUk antolatutako Kirol Diplomaziari buruzko Munduko Kongresuan foro bikaina aurkitu duena. Kataluniak ere estrategia paradiplomatikoa zabaltzeko prest agertu da zentzu horretan, baina 2017ko porrotak garai hartan egiten ari ziren lan ona hausten du eta estrategia berriro berrikusteko lan egin beharko da

Barçak bakarrik eraman dezake nazioarteko ordezkaritza hori, sortzen dituen tirabirak gorabehera, globalitatea eta lokaltasuna uztartzen dituen gauza bakarra baita

Zer geratzen zaio Kataluniari munduari, kirolaren bitartez, bere borondatea kontatzen jarraitzeko? Kataluniako taldeen errekonozimendua eskatzeko gobernuaren konpromiso irmoa? Ez. Antolakuntza mailan, Barça bakarrik geratzen da. Kirol sistema lehiakorra eta iraunkorra ehuntzeko ezinbestekoak diren gainontzeko kluben esanahia errespetatuz, Barçak bakarrik eraman dezake nazioarteko ordezkaritza hori, sortzen dituen tirabirak gorabehera, globalitatea eta lokaltasuna uztartzen dituen gauza bakarra baita. Alegia, alde batetik, aisialdiko multinazional bihurtu den edo mundu osoan 300 milioitik gorako zaleen masari komunikatu behar zaion kluba da. Bestalde, bere berezitasuna 1908tik katalanismo politikoarekin, demokraziarekin eta unibertsaltasunarekin lotzen duten balio historikoetan datza. Barça da, bere globaltasunaren esparruan, bakarra izateko eta irauteko borondatea duen Kataluniako kirol sistema baten seinale argigabea. Eta, horrek esan nahi du klubak ahalik eta ondoen kudeatu behar dituela globalaren eta lokalaren arteko tirabirak, urriaren 1ean zelaia itxi nahi zutenen eta partida jokatu nahiago zutenen artean. Klubak politikoki adierazteko orduan egin behar dituen balantze felinoak zelai huts berriaren irudiarekin azaltzen dira, urriko egun hartan, Espainiako bandera lepoan zeraman Las Palmasen aurka jokatuz.

Hala ere, Barçak mundu mailako erakargarritasuna sortu du, eta erakundea ez da hain zaurgarri bihurtzen Kataluniako sistema politikoak jasaten dituen joan-etorri politikoen aurrean. Bere globaltasunak, alde batetik, homogeneizatu egin du, 1990eko hamarkadatik kirol industriak jasan duen amerikarizazio eta merkaturatze prozesuarekin bat disneyizatu du. Bestalde, marka globala izateak plataforma bihurtu du, momentuaren eta bere zuzendaritza batzordearen arabera indar handiagoa edo txikiagoarekin Bartzelona eta Katalunia munduan proiektatzen jakin duen erakunde batean. Barça kirolaren bidez herrialdeko kontakizun espezifiko bat osatu duen erakundea da. Hala ez bada, zergatik esan dezakegu zoritxarrez “Kataluniak bi presidente martiri” dituela? Zergatik identifikatzen da, klub bat baino gehiago, elkartasun unibertsalarekin (UNICEF edo ACNUR) eta 1918ko Autonomia Estatutuaren aldeko lehen kanpainarekin? Erakunde honen balio bereziak egiten du FC Barcelona, ​​2017ko porrotaren osteko krisi politikoaren urte hauetan, Kataluniaz, kirol sistematik, mundu osoan hitz egiten jarraitzeko plataforma antolakuntza handia.

Xavier Ginesta

Komunikazioan eta Kazetaritzan doktorea eta Vic-eko Unibertsitateko Komunikazio Saileko irakasle titularra – Kataluniako Unibertsitate Zentrala. Widener Unibertsitateko (Filadelfia) Sport Management Advisory Boardeko eta International Association for Communication & Sporteko (IACS) zuzendaritza-batzordeko kidea. Analista The Conversation atarian. TV3, SER, El Temps, El Punt Avui eta El 9 Nou kateetako kolaboratzailea.